LTAD-model als vertrekt punt

LTAD-model als vertrekt punt

In dit blogitem vertelt onze hoofdcoach/trainer over de visie van Ski Racing Discovery op ontwikkeling van jonge ski-racers dat heeft zich laten inspireren door het Long Term Athlete Development (LTAD) model. Dit van oorsprong Canadese model is gebaseerd op ontwikkelingspsychologische aspecten en stelt de zich ontwikkelende (jonge) sporter met zijn of haar motieven centraal. De centrale gedachte daarbij is dat een vroege brede bewegingsbasis en plezier aan sportbeoefening er voor zorgt kinderen hun talenten kunnen ontdekken en ontwikkelen, maar ook dat een mens een leven lang blijft bewegen. Voor de één betekent dat kiezen voor presteren in de (top)sport, voor de ander betekent dat kiezen voor een meer recreatieve beoefening van de sport. De systematiek richt zich dan ook zowel op talentontwikkeling richting de topsport als de breedtesport. De atleet kan op ieder moment tijdens zijn sportloopbaan een keuze maken voor één van de twee. Ski Racing Discovery heeft deze visie vertaald in haar “één weg, twee sporen beleid”: – Spoor A is het pad naar een leven lang sporten met plezier (active for live). Of te wel A-ctieve beoefening van het alpine wedstrijd skiën vanuit een ‘(top)sport’ mentaliteit en gericht op prestatie. –  Spoor B is het pad  met als einddoel zo ver mogelijk te komen binnen het alpine skiën en uiteindelijk op beroepsniveau te komen (vak topsport). De skiër een B-ewuste keuze maakt vanuit een duidelijk ambitie en potentie, gericht op de weg richting topsport. Overstappen naar het andere spoor is goed mogelijk van B naar A, echter in de loop van de jaren lopen de ‘poorten’ verder uiteen en zal de stap van spoor A naar spoor B wel steeds groter en dus ook moeilijker worden.

Fasen in het LTAD

Het LTAD-model onderscheid zes fasen in de ontwikkeling van een sporter van jonge leeftijd tot het moment waarop hij of zij de (top)sport verlaat. De fasen zijn zodanig opgebouwd dat de sporter plezier houdt in zijn sport en daarnaast – vooral in de beginfase gericht – blijft op (veelzijdige) ontwikkeling. In latere fasen komt het accent meer te liggen op het resultaat en het winnen van wedstrijden. De vermelde leeftijden en categorieën per fase geven richting, maar zijn altijd afhankelijk van de ontwikkeling van het individuele kind. Ieder kind doorloopt dezelfde fases van ontwikkeling tot volwassene, maar de timing en omvang van de verschillende fases zullen van atleet tot atleet verschillen. De ontwikkelingsleeftijd van een kind komt dan ook lang niet altijd overeen met zijn/haar kalenderleeftijd. Tijdens de groeispurt kan de ontwikkelingsleeftijd van twee kinderen, die volgens de kalender even oud zijn, tot 7 jaar verschillen. In de periode tot de groeispurt, zo’n 11-12 jaar, zijn de verschillen tussen kinderen vaak veel minder groot.

Actieve start (0 – 6 jaar)

In deze fase zijn kinderen over het algemeen nog geen lid van een sport en of skivereniging/skiteam. Dagelijkse beweging is van groot belang van de ontwikkeling van het kind. Kinderen willen graag op een speelse manier de omgeving verkennen en zo hun eigen grenzen verleggen. In deze periode maakt het kind kennis met ‘glijden’ in de sneeuw. Er ligt een taak bij de ouders in te spelen op deze exploratiedrang en te zorgen voor een veilige omgeving waarin dit kan gebeuren. Deelname aan skiles in Nederland (borstel of rollerbaan) en/of in het buitenland tijdens skivakantie, zwemles en de gymnastieklessen op school komt de ontwikkeling van het kind ten goede. De fysiek alfabet basisvormen van bewegen en skiën kunnen spelenderwijs worden geïntroduceerd. Maar het gaat vooral om plezier maken in de sneeuw.

FUNdament (6 – 8/9 jaar: Benjamins en Aspiranten 1)

In deze fase wordt de basis gelegd voor de verdere bewegingscarrière of sportcarrière van het kind. De nadruk ligt hier op de ontwikkeling van motorische vermogens: het FUNdament. Dit FUNdament is om twee redenen belangrijk: hoe meer FUN, hoe positiever de ski- en sportbeleving en de kans op lange deelname in het alpineskiën, hoe beter het FUNdament, hoe verder je kunt door ontwikkelen. “Veel en veelzijdig bewegen op een speelse manier” is het motto bij Ski Racing Discovery. Er moet recht worden gedaan aan de enorme bewegingsdrang van deze kinderen. Noodzakelijk is aan te sluiten bij de belevingswereld van de kinderen, voornamelijk in het “nu” leven en niet bewust trainen voor later. Wedstrijdjes kunnen, maar plezier staat voorop. De focus van het programma bij Ski Racing Discovery ligt dan ook op het leren en plezier maken in de sneeuw.

Leren trainen (8/9 – 11/12 jaar: Aspiranten 2)

In deze fase – welke loopt tot het begin van de groeispurt – bevinden kinderen zich in de zogenaamde ‘gouden leeftijd’. De hersenen zijn bijna van volwassen omvang en complexiteit en het lichaam heeft ideale verhoudingen om snel sportspecifieke bewegingen aan te leren. Op deze leeftijd moeten de essenties van de verschillende technieken worden geleerd. Hierbij blijven de trainingen een veelzijdig karakter houden, waarbij de nadruk ligt op de verdere ontwikkeling van coördinatieve vermogens. Tevens leren kinderen omgaan met de gang van zaken tijdens wedstrijden en trainingen (regels, afspraken, veiligheid) en leren zij inzicht te krijgen in de (bedoeling van de) beweging en de training(opbouw).

Trainen voor omvang en belastbaarheid (11/12 – 15/16 jaar: Scholieren)

Dit stadium loopt van begin tot einde van de groeispurt en is een cruciale periode voor de ontwikkeling van de ski-racer. In deze fase staat het leggen van een fysieke basis centraal. De belastbaarheid moet worden vergroot, om later hard te kunnen trainen. Daarnaast moet er aandacht besteed worden aan een verdere ontwikkeling van de ski(technisch) specifieke vaardigheden. In de fase van de groeispurt zijn de jeugdigen kwetsbaar voor blessures. Hierbij vragen de grote individuele verschillen in ontwikkelingsleeftijd en belastbaarheid om maatwerk van de trainer. De jonge ski-racer leert in deze fase inzicht te krijgen in trainingsprincipes (wat en waarom), de biomechanische en fysiologische / energetische principes achter het bewegingsdoel (bijv. sneller). Ook wordt er aandacht besteed aan mentale aspecten tijdens wedstrijden (tactiek, omgaan winst/verlies, voorbereiding). Het is aan het eind van deze fase dat jeugdigen een bewuste keuze (kunnen) gaan maken voor hun verdere ski- of sportcarrière. Doordat ze hun talenten zelf herkennen. Voor de meesten stond tot nu toe het plezier voorop. Dat zal zo blijven, maar enkelen gaan nu heel bewust kiezen voor de prestatieve kant en ontlenen daar hun plezier aan. Zij stromen door naar het Trainen voor hoog niveau en Trainen voor de winst. Daarbij wordt ook al ‘gesnuffeld’ aan een richting bepaald voor de skidiscipline (technisch of speed) waarin men zich gaat toeleggen. Anderen kiezen niet voor deze (top)prestatie, maar stromen in binnen de fase Levenslang Actief.

Trainen voor hoog niveau (15/16 – 17/18 jaar: Junioren 1ste en 2de jaars)

Dit is de fase dat de groeispurt is afgelopen (of bijna). Deze groep kan meer trainingsbelasting aan. Trainingen richten zich naast het verhogen van capaciteit, nu ook meer op vermogen. Er wordt deelgenomen aan het FIS-circuit en meer wedstrijdgericht getraind volgens een periodisering (op basis van een sterkte-zwakteanalyse en het MJOP ). Tevens zullen ski-racers leren wat het betekent om op niveau te presteren (o.a. sociaal, (tijd)planning, voeding e.d.) en wordt er aandacht besteed aan een verdere verbetering van mentale vaardigheden. De ‘thema’s’ uit de doorlopende leerlijnen waar de ski-racers tijdens hun scholierenperiode al bekend mee zijn gemaakt worden steeds meer in praktijk gebracht.

Trainen voor de winst (>19 jaar: junioren 3de en 4de jaars en senioren)

Op deze leeftijd (18/19 jaar) komt de atleet in een fase waarin hij traint om te winnen. De atleten zijn nu zover ontwikkeld dat ze de meest intensieve trainingen aankunnen en zich gericht voorbereiden op belangrijke wedstrijden. Deze fase wordt in jeugdvisie van Ski Racing Discovery niet verder uitgewerkt. Het junioren en senioren team Ski Racing Nederland pakt nu het stokje over van ons over qua talentontwikkeling.

Levenslang actief

Centraal in deze fase staat dat de ski-racer op een plezierige wijze alpineskiën kan beoefenen, met eigen doelstellingen en motieven als uitgangspunt. De één skiet vanwege sociale ontmoeting, een ander komt naar de training omdat hij zich door beoefening van de sport mentaal en fysiek fitter wil voelen. Maatwerk is in deze fase daarom van groot belang. Deze fase is ook niet leeftijdgebonden, een (jonge)ski-racer kan op ieder moment in zijn loopbaan instromen in deze fase. Daarnaast kan het ook voorkomen dat mensen in een andere rol actief willen blijven in de sport, bijvoorbeeld als skileraar, trainer, Technisch Official (TO), Technisch Gedelegeerde (TG) of bestuurslid.

Trainbare eigenschappen per leeftijdsfase

Ski Racing Discovery streeft erna binnen alle fasen van het LTAD-model dat alle trainbare eigenschappen zoveel mogelijk getraind worden. In bepaalde fasen zijn namelijk sommige facetten beter trainbaar dan in andere. Daarbij onze holistische kijk op de ontwikkeling van een (jonge) atleet, die wordt gekenmerkt door een aantal belangrijke transities, bijvoorbeeld van de ontwikkelings- naar de winfase binnen de sport of van basis school naar voortgezet onderwijs. Staan onze coach/trainers telkens voor de belangrijke taak om talentvolle ski-racers voor te bereiden op hun volgende uitdaging…

Mocht je vragen hebben of meer informatie willen over ons opleidingsprogramma? Neem gerust contact op met ons secretariaat.

Deel dit bericht